تبلیغات
کتابخانه ی هگمتانه

کتابخانه ی هگمتانه
 
قالب وبلاگ
نویسندگان
نظر سنجی
بیشتر دنبال چه كتابی هستید ؟





  • مادها از اعقاب آریایی ها بودند و پس از اهتمام به زندگی یکجانشینی و اتحاد قبایل خویش در سده هشتم پیش از میلاد، همدان را که پیش از آمدن ایشان اکسایا نام داشت، جهت اسکان دائمی خویش انتخاب کردند و آن را هگمتانه نامیدند. جایگاه این پایتخت باستانی در شمال شهر همدان و انتهای خیابان اکباتان کشف شده است و حدود 40 هکتار وسعت دارد  .     " هگمتانه" به معنای محل تجمع است و از دو واژه پارسی باستان "هگمتا" به معنای گردآمدن و پسوند اسم مکان "نا" تشکیل شده است  .  نام قوم ماد در متون باستانی ازجمله کتیبه های آشوری "مادای" و "آمادای" و در منابع کهن ایرانی "مدی" است و از سرزمین ایشان در زبان عیلامی به عنوان "هال ماتانا" و "ماتاپه"، در زبان یونانی "اکباتانا"، در پارسی باستان "هنگ متنا" و "هگمتان"، در منابع کلیمی "احمتا" و در منابع اسلامی به شکل "همذان" و "همدان" یاد شده است  .  مورخان بسیاری در باب هگمتانه نگاشته اند. مهمترین ماخذ تاریخی در این مورد، روایات هردوت، تاریخ نگار یونانی سده پنجم بیش از میلاد است که براساس آن دیوکس(728 ق.م)، نخستین پادشاه ماد، فرمان داد تا کاخی عظیم برای وی بسازند و برگرد آن هفت حصار برپا کنند. حصارهای هفتگانه به طبقه های ممتاز اجتماعی تعلق داشت و هر یک به رنگ یکی از اجرام فلکی، به ترتیب سفید، سیاه، ارغوانی، نیلگون و نارنجی بود. کنگره های دو باروی داخلی آن نیز با ورقه های سیمین و زرین پوشانده شده بود. این باروها برای مراقبت از کاخ و گنجینه فرمانروا به کار می رفت و مردم عادی باید خانه های خود را بیرون از دیوارها می ساختند. پس از انقراض دولت ماد در سده 550 ق.م و تاسیس دولت هخامنشی، هگمتانه جهت تختگاه ییلاقی مورد توجه ویژه این دولت قرار گرفت. هگمتانه در دوره های سلوکی، پارت، ساسانی و دوره های اسلامی نیز از شهرهای مهم به شمار می رفت  .  جستجو برای یافتن شهر مادها از سال ها پیش آغاز شده است. ژ.دمرگان و ژ. کیتر از جمله کسانی هستند که بیشتر از دیگران به هکمتانه توجه داشته اند. شارل فوسی نیز در سال 1913 میلادی در گودال معروف به شتر خواب یا گودال فرانسوی ها که مقابل موزه هگمتانه قرار دارد، دست به کاوش هایی زد که متاسفانه هیچ گونه گزارشی از نتایج آن در دست نیست. پس از یک وقفه نسبتا طولانی، سرانجام مرکز باستان شناسی ایران به منظور تسهیل کار عملیات باستان شناسی، در سال های 1347 و 1348 اقدام به خرید منازل مسکونی موجود بر روی تپه هگمتانه کرد و در سال 1352 هیاتی به سرپرستی مهندس مهریار با عنوان "هیات آماده سازی تپه هکمتانه تا حدودی کار حصارکشی دیوار خشتی و تخریب بازمانده های منازل مسکونی را به انجام رساند. پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی کاوش های باستان شناسی در سال 1362 از سوی یک هیات ایرانی به سرپرستی دکتر محمدرحیم صراف آغاز شد. این پژوهش ها تا سال 1367 ادامه یافت و پس از یک وقفه پنج ساله، بار دیگر از سال 1373 دنبال شد و تا سال 1379 استمرار داشت  .   در تحقیقات علمی مذکور تراشه های متعددی به منظور شناسایی وضعیت تاریخی هکمتانه در اطراف و مرکز تپه، ایجاد شد. در طول این عملیات، گروه کاوش موفق شد شهر بزرگی را که با بهره گیری از سیستم عظیم معماری ساخته شده بود، شناسایی و بخش هایی از ان را که در مرکز، شرق و جنوب ردیابی شده بود، به تدریج از خاک آزاد کند. دستاورد فعالیت های گروه باستان شناسی، شناسایی مجموعه ساختمان های مربع شکل در عمق 2 تا 5 متری از سطح تپه بود که در ابعاد x5/5 17/17 متر ساخته شده بود. ورودی هر واحد معماری به یک پیشخوان و تالار مرکزی در وسط و سه اتاق جانبی در دو سو ختم می شود. این بناها در دو ردیف موازی و پشت به یکدیگر به صورت قرینه پیاده شده و بین هر دو ردیف بناهای ساخته شده معبری به عرض 3/5 متر در جهت شمال شرقی- جنوب غربی ایجاد شده است. مصالح به کار رفته برای ساخت شهر، خشت و آجر در ابعاد متفاوت است  .  همچنین ادامه عملیات حفاری باعث شد که بخش هایی از حصار عظیم شهر به قطر تقریبی 9 متر و ارتفاع باقی مانده 8 تا 12 متر کشف شود. حصار مذکور که در فواصل معین دارای برج های عظیم بود، شهر کهن هگمتانه را در بر می گرفت  .  در ادامه روند کاوش، بخش هایی از سیستم آبرسانی شهر در قالب جوی های متعدد نمایان شد. بخش هایی از این جوی ها به فاصله نیم متر از حصار کشف شده در شرق هگمتانه و معابر کارگاه جنوبی به دست آمده است  .  کاوش های باستان شناسی هگمتانه در سال های 1380 و 81 متوقف و بار دیگر در سال 1382 از سوی پژوهشکده باستان شناسی با رویکرد توسعه کیفی (علمی) آغاز شد. در این پروسه که توسط پروفسور کریستف بنش استاد دانشگاه سوربن و با انجام روش های الکتریکی و الکترو مغناطیسی در چندین نقطه تپه باستانی هگمتانه انجام شد، بررسی ژئوفیزیک به عنوان عاملی برای شناخت سطح الارضی و عمقی غیر تخریبی آثار مدنظر قرار گرفت  .  اما پاسخ بررسی ژئوفیزیک به دلیل وجود لایه های مضطرب شده سطحی منفی بود. در سال 1383 با هدف دستیابی به لایه های باستانی و کرونولوژی تپه برنامه پژوهش لایه نگاری توسط هیات مشترک پژوهشکده باستان شناسی و موسسه پژوهشی دریای اژه و خاور نزدیک، در مرکز محوطه باستانی انجام شد و تا سال 1384 ادامه یافت  .   در این پژوهش، هیات جز دستیابی به آثار و بقایای معماری از نوع شطرنجی که قبلا توسط هیات باستان شناسی ایران کشف و ردیابی شده بود، در زیر لایه مذکور اثری از لایه های باستانی مشاهده نکرد.

 

.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ


عموم باستان شناسان
تپه ی باستانی هگمتانه
واقع در مرکز شهر همدان را
که وسیع ‌ترین تپه باستانی ایران است
بقایای ابنیه ی
کاسی، مادی، هخامنشی
و بعد از آن می‌دانند.
مساحت این تپه حدود ۳۰ هکتار می‌باشد
این تپه ی بیضی شکل
در داخل محدوده ی
شهر فعلی همدان
در دو سوی خیابان اکباتان(آیباتان) واقع شده‌است
این واژه در زبان یونان
به صورت «اکباتانا» در آمده‌است
و در کتیبه‌های عیلامی
به صورت «آی ماتونو»(آی توتولان) آمده‌است
هگمتانه در زبان ارمنی «اهمتان»
در زبان سریانی و پهلوی «اهمدان»
و در گویش نویسندگان عرب «همدان»
و در تورات «احتمانا» گفته شده‌است.
نام اصیل همدان اکسایا بوده بعد از ورود مادها
به هگمتانه تغیر یافته و بعد از حمله ی اعراب
خونخوار به همدان تبدیل شد

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
امکانات وب
Page Rank